Elbette savaşların savunulacak hiçbir tarafı ve faydası yok. Ancak Dünya tarihine ve teknolojiyle, savaşlar arasındaki yakın ilişkiye baktığımızda akıllara şu soru geliyor: Günümüzde kullandığımız teknolojilerin ne kadarı, bir savaş teknolojinin parçası olarak keşfedildi ve yaşamlarımıza yansıdı? Eğer hiçbir çatışmanın olmadığı bir düzende, tamamen barış içinde yaşıyor olsaydık; internet veya telefon gibi teknolojiler bulunmamış olabilir miydi?

Savaşlar, bir devletin en çok kaynaklarının akıtıldığı alanlardır. Bu kaynaklar hem maddi hem insani gücü içerir. Asker savaşmaya giderken, geride kalanlar ise bu kaynak açıklığını kapatmak ve ülkenin devamlılığını sağlayabilmek için kat be kat fazla çalışmak durumunda kalır. Bu anlamda, savaşların ekonomik ve teknolojik gelişmeye katkısı olabilir mi?

Savaşlar, bir devletin en çok kaynaklarının akıtıldığı alanlardır. Bu kaynaklar hem maddi hem insani gücü içerir. Asker savaşmaya giderken, geride kalanlar ise bu kaynak açıklığını kapatmak ve ülkenin devamlılığını sağlayabilmek için kat be kat fazla çalışmak durumunda kalır. Bu anlamda, savaşların ekonomik ve teknolojik gelişmeye katkısı olabilir mi?

Toplumlar, hem savaş alanındaki ihtiyaçları hem de geride kalanların ihtiyaçlarını karşılamak için teknolojik gelişmeler yapmak üzere evirilirler, buna ihtiyaç duyar ve hatta mecbur kalırlar. Daha efektif şekilde üretim yapmak, elde kalanları efektif dağıtmak, teknolojik gelişmelerin varlığıyla mümkün olabilir. Daha sonrasında da bu teknolojik gelişmeler ve ortaya çıkan araçlar; askeri olmayan ürünlerde kullanılmaya başlanır. Bu durumun en bilinen örneklerinden biri radar sistemleri. İkinci Dünya Savaşı döneminde, İngiliz Hava Bakanlığının kullandığı ilk radar modeli, Sör Robert Watson-Watt tarafından 1935 yılında keşfedilmişti. Alet, düşman uçakların hava sahasına girişini fark edebilmek için kullanılıyordu. Bu gelişmeyle, kısa bir sürede yayıldı ve pek çok savaş stratejisinin değişmesine sebep oldu. Asıl ilginç olan ise şu; Percy L. Spencer isimli bir bilim adamı, radar teknolojisini kullanan bir alet olan Magnetron’un yanında dururken, cebindeki çikolatanın eridiğini fark etti. Bunun üzerine yaptığı çalışmalar sonucunda ise mikrodalga fırını keşfetti. Bu durumda, savaşlar olmasaydı, radara ihtiyaç olmayacaktı, radar bulunmayınca da bugün hepimizin evinde kullandığı mikrodalga fırın gibi, aslında basit gözüyle baktığımız bir teknoloji üretilmemiş olacaktı, diyebilir miyiz sizce?

SAVAŞ IHTIMALI SAYESINDE, INTERNET DOĞMUŞ OLDU

Mikrodalga fırın örneği bir yana, artık hepimiz için vazgeçilmez olan internet peki? İnternet, 1960’lı yılların başında, ABD Savunma Bakanlığının bir girişimi olan ARPANET projesi sayesinde ortaya çıktı. Bu projenin amacı, savaş gibi durumlar hızlı haberleşmeyi sağlamak adına, bilgisayarları birbirine bağlıyor ve veri alışverişinin yolunu açıyordu. Bu aynı zamanda milli güvenlik için de önemliydi. Olası bir felaket senaryosunda bile ARPANET sayesinde, ülkenin süper bilgisayarlarına erişimi mümkün olabilecekti. Direkt olarak bir savaşın etkisi olmasa da savaş ihtimali sayesinde, internet doğmuş oldu.

Bir diğer örnek, uzayı keşfimiz olabilir. Sovyetler Birliği’nin, 1957’de ilk insan yapımı uydu olan Sputnik’i, Dünya’nın yörüngesine yerleştirmesiyle; ABD ile arasında bir uzay yarışı başladı. Bu yarışın asıl amacı, kimin uzayı daha fazla keşfedeceği ya da tamamen masum bilimi ilerletme aşkı değildi. Korkuydu. Sovyetler Birliği’nin, Dünya’nın yörüngesine Sputnik büyüklüğünde bir uyduyu başarıyla fırlatıp yerleştirebilmesi demek, her an ABD’ye füzelerle de saldırabilecek teknolojiye sahip olduğunu anlamına geliyordu. Elbette ABD, bunun altında kalamazdı. Bu çatışma sebebiyle ortaya çıkan teknolojiler daha sonra günlük hayatta da kullanıyor olduğumuz pek çok aletin temelini oluşturdu.

TÜM TEKNOLOJILER SAVAŞ SAYESINDE ORTAYA ÇIKTI

İletişim teknolojileri, iletişim güvenliği için geliştirilen teknolojiler, ulaşım teknolojileri, sağlık teknolojileri gibi alanların hepsi; sentetik plastik, ultrason, kan bankaları, penisilin, radyo navigasyonu, jet motoru, telgraf gibi tüm aletler ve ürünler savaşın çocukları. Bu örneklere rağmen, tüm teknolojiler savaş sayesinde ortaya çıktı ve savaşlar olmazsa teknoloji asla gelişemezdi demek doğru olmaz. Tüm yaratıcılık ve ilhamımız, çatışmalardan ve anlaşmazlıklardan gelmiyor. Savaşlardan tamamen bağımsız şekilde ortaya çıkan teknolojilerin de savaşlarda kullanıldığını görüyoruz ki zaten bir diğer tartışma sorusu bu: teknolojik gelişmeler mi savaşların asıl ve en temel sebebi? Her ne olursa olsun, teknolojinin ve savaşların birbirine bu denli yakın olduğu bu düzende, sorulacak sorular ve tartışmalar hiç bitmeyecek gibi görünüyor.